महाराष्ट्रात MahaRERA एजंट कसे व्हावे: संपूर्ण टप्प्याटप्प्याने मार्गदर्शक (2026)
- Kunal Jha
- Jan 4
- 3 min read
Updated: Jan 6
रिअल इस्टेट (स्थावर मालमत्ता) क्षेत्रात महाराष्ट्रात गेल्या काही वर्षांत मोठे बदल झाले आहेत. रिअल इस्टेट (नियमन व विकास) कायदा, 2016 – RERA लागू झाल्यानंतर व्यवहार अधिक पारदर्शक, सुरक्षित आणि व्यावसायिक झाले आहेत. आजच्या घडीला MahaRERA नोंदणीशिवाय रिअल इस्टेट एजंट म्हणून काम करणे बेकायदेशीर आहे.
जर तुम्ही रिअल इस्टेटमध्ये करिअर सुरू करायचे किंवा आधीपासून सुरू असलेले काम कायदेशीर आणि व्यावसायिक स्वरूपात आणायचे ठरवले असेल, तर हा ब्लॉग तुम्हाला महाराष्ट्रात MahaRERA एजंट कसे व्हावे याची संपूर्ण माहिती देतो—पात्रता, परीक्षा, नोंदणी प्रक्रिया, शुल्क, कागदपत्रे आणि जबाबदाऱ्या.
MahaRERA एजंट म्हणजे काय?
MahaRERA एजंट म्हणजे असा रिअल इस्टेट मध्यस्थ (Broker / Channel Partner) जो MahaRERA कडे नोंदणीकृत असून MahaRERA नोंदणीकृत प्रकल्पांची विक्री, विपणन किंवा व्यवहार कायदेशीररित्या करू शकतो.
नोंदणी झाल्यानंतर एजंटला:
MahaRERA नोंदणीकृत प्रकल्पांमध्ये कायदेशीर काम करता येते
ग्राहक आणि बिल्डर यांचा विश्वास मिळतो
स्पष्ट नियम आणि जबाबदाऱ्यांच्या चौकटीत काम करता येते
दंड, तक्रारी आणि कायदेशीर अडचणी टाळता येतात
MahaRERA एजंट होण्यासाठी पात्रता काय आहे?
MahaRERA एजंट होण्यासाठी कोणतीही किमान शैक्षणिक अट नाही. मात्र अर्जदार कायदेशीर दृष्ट्या पात्र असणे आवश्यक आहे.
पात्र अर्जदार:
वैयक्तिक रिअल इस्टेट ब्रोकर / चॅनेल पार्टनर
Proprietorship फर्म
Partnership फर्म किंवा LLP
Private Limited कंपनी (रिअल इस्टेट सेवा देणारी)
👉 मात्र, कायदे, कागदपत्रे आणि प्रक्रियेचे ज्ञान असणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
MahaRERA नोंदणी का बंधनकारक आहे?
RERA कायद्यानुसार:
नोंदणी नसलेला एजंट MahaRERA प्रकल्प विकू शकत नाही
बिल्डरही नोंदणी नसलेल्या एजंटसोबत काम करू शकत नाही
नियम मोडल्यास दंड, नोंदणी रद्द, ब्लॅकलिस्टिंग होऊ शकते
थोडक्यात: MahaRERA नोंदणीशिवाय महाराष्ट्रात रिअल इस्टेट व्यवसाय कायदेशीर नाही.
महाराष्ट्रात MahaRERA एजंट कसे व्हावे: टप्प्याटप्प्याने प्रक्रिया
टप्पा 1: MahaRERA नियम आणि जबाबदाऱ्या समजून घ्या
नोंदणी करण्यापूर्वी खालील गोष्टी समजून घेणे आवश्यक आहे:
एजंटच्या जबाबदाऱ्या आणि कर्तव्ये
ग्राहकांना योग्य माहिती देण्याची बंधनकारक अट
चुकीची जाहिरात किंवा खोटी आश्वासने दिल्यास होणारे परिणाम
व्यवहारांची नोंद ठेवण्याची जबाबदारी
👉 अनेक एजंट कागदपत्रांमुळे नाही, तर नियम न समजल्यामुळे अडचणीत सापडतात.
टप्पा 2: MahaRERA एजंट क्षमता परीक्षा (Competency Exam)
MahaRERA ने एजंटसाठी प्रशिक्षण आणि क्षमता परीक्षा अनिवार्य केली आहे.
परीक्षेत साधारणपणे हे विषय असतात:
RERA कायद्याची मूलतत्त्वे
रिअल इस्टेट एजंटचे अधिकार व कर्तव्ये
प्रकल्प नोंदणी आणि अनुपालन (Compliance)
ग्राहक संरक्षण तरतुदी
प्रत्यक्ष व्यवहारांवर आधारित प्रश्न
👉 ही परीक्षा उत्तीर्ण झाल्यानंतरच एजंट नोंदणी करता येते.
टप्पा 3: आवश्यक कागदपत्रे तयार ठेवा
वैयक्तिक एजंटसाठी:
PAN कार्ड
आधार कार्ड
पासपोर्ट साईज फोटो
पत्त्याचा पुरावा
बँक खाते तपशील
फर्म / कंपनीसाठी:
फर्म / कंपनीचा PAN
नोंदणी प्रमाणपत्र
अधिकृत प्रतिनिधीचे अधिकृत पत्र
भागीदार / संचालकांचे KYC कागदपत्र
टप्पा 4: MahaRERA पोर्टलवर ऑनलाइन अर्ज
नोंदणी प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाइन आहे.
प्रक्रियेत:
MahaRERA पोर्टलवर खाते तयार करणे
एजंट नोंदणी फॉर्म भरने
कागदपत्रे अपलोड करणे
नोंदणी शुल्क भरणे
नोंदणी शुल्क (सध्याचे):
वैयक्तिक एजंट: ₹10,000
फर्म / कंपनी: ₹1,00,000
(शुल्क MahaRERA सूचनेनुसार बदलू शकते.)
टप्पा 5: तपासणी व नोंदणी क्रमांक मिळणे
अर्ज सादर केल्यानंतर:
MahaRERA कागदपत्रांची तपासणी करते
त्रुटी असल्यास अर्ज दुरुस्तीसाठी परत येऊ शकतो
मंजुरीनंतर MahaRERA एजंट नोंदणी क्रमांक दिला जातो
नोंदणी वैधता: 5 वर्षे (नंतर नूतनीकरण आवश्यक)
नोंदणीकृत MahaRERA एजंटच्या जबाबदाऱ्या
नोंदणी मिळाल्यानंतर एजंटने:
फक्त MahaRERA नोंदणीकृत प्रकल्पच विकावेत
ग्राहकांना अचूक व संपूर्ण माहिती द्यावी
दिशाभूल करणाऱ्या जाहिराती टाळाव्यात
व्यवहारांची योग्य नोंद ठेवावी
ग्राहकांच्या हिताचे रक्षण करावे
नियम मोडल्यास:
मोठा दंड
नोंदणी रद्द
कायदेशीर कारवाई होऊ शकते
MahaRERA एजंट करताना टाळावयाच्या सामान्य चुका
नोंदणी नसलेले प्रकल्प विकणे
खोटी आश्वासने देणे
कागदपत्रे व रेकॉर्ड न ठेवणे
नोंदणीला एकदाच होणारी प्रक्रिया समजणे
नियमांची माहिती न ठेवणे
👉 आजच्या काळात यशस्वी एजंट म्हणजे प्रक्रिया समजणारा आणि नियम पाळणारा व्यावसायिक.
व्यावसायिक प्रशिक्षण घेणे आवश्यक आहे का?
नोंदणी स्वतः करता येते, पण व्यावसायिक प्रशिक्षण घेतल्यास यशाची शक्यता खूप वाढते.
प्रशिक्षणामुळे:
परीक्षा सहज उत्तीर्ण होते
प्रत्यक्ष अनुपालन (Compliance) समजते
कायदेशीर चुका टाळता येतात
दीर्घकालीन विश्वासार्हता तयार होते
👉 प्रशिक्षण एजंटला डील-बेस्ड ब्रोकरमधून प्रोफेशनल कन्सल्टंट बनवते.
MahaRERA नोंदणीनंतर करिअरच्या संधी
नोंदणीकृत एजंट पुढील भूमिका निभावू शकतो:
नामांकित बिल्डरचा चॅनेल पार्टनर
स्वतंत्र रिअल इस्टेट सल्लागार
Sole Selling / Mandate Specialist
लीजिंग किंवा इन्व्हेस्टर सल्लागार
👉 आज बाजारात नोंदणीकृत, प्रशिक्षित आणि नियम पाळणाऱ्या एजंटना प्राधान्य दिले जाते.
निष्कर्ष: कायदेशीर आणि व्यावसायिक करिअरची पहिली पायरी
महाराष्ट्रात MahaRERA एजंट होणे म्हणजे फक्त नोंदणी क्रमांक मिळवणे नाही—ते म्हणजे व्यावसायिक, नैतिक आणि भविष्याभिमुख रिअल इस्टेट करिअरची सुरुवात.
यशासाठी:
RERA नीट समजून घ्या
परीक्षा उत्तीर्ण करा
नोंदणी योग्य पद्धतीने करा
नियम सातत्याने पाळा
Comments